logo

Miejsce Pamięci Narodowej w Kopnej Górze

Jedyne i niepowtarzalne miejsce na Podlasiu- tak o Miejscu Pamięci Narodowej- Cmentarzu Powstańców Listopadowych w Kopnej Górze mówią turyści. W niedzielę 15 września spoczęły tu szczątki czterdziestu sześciu powstańców, którzy zginęli pod Sokołdą walcząc w Powstaniu Listopadowym w 1831 roku.

 

To hołd żołnierzom poległym 182  lata temu i przywrócenie należnej im pamięci. 15 września 2013 roku z zachowaniem wojskowych honorów i ceremoniału  po blisko czterech latach odnalezione w zbiorowej mogile szczątki 46 Powstańców Listopadowych spoczęły w miejscu stworzonym specjalnie z myślą o nich – Bohaterach bitwy pod Sokołdą 1831 roku – w Miejscu Pamięci Narodowej w Kopnej Górze.

-  Tędy chodziliśmy do szkoły, tu nasza młodzież często się spotykała, przychodziliśmy do tego pomnika, sprzątaliśmy, dbaliśmy, mieliśmy wieczornice historyczne – wspomina pani Wiesława, mieszkanka Sokołdy. - Należy się tym żołnierzom godny pochówek, by upamiętnić ich po tylu latach.

- To ważne, by uczcić tych żołnierzy, którzy tyle lat czekali na godny pochówek – powiedziała Maria Radecka z Białegostoku. – Chciałam też pokazać wnuczce to miejsce. Takie wydarzenie jest czymś niezwykłym. Ta oprawa, wojskowe honory. Historia jest ważna, musimy o niej pamiętać i przekazywać ją młodym pokoleniom.

W uroczystości wzięło udział kilkaset osób: lokalne władze, poczty sztandarowe, służby mundurowe, harcerze i mieszkańcy okolicznych miejscowości. Cmentarz poświęcił metropolita białostocki abp Edward Ozorowski. Po ekumenicznej modlitwie za zmarłych i pochówku odbył się apel poległych z salwami honorowymi i złożeniem kwiatów. Trumny powstańców zostały złożone w nowo utworzonej żołnierskiej nekropolii, jedynej w Polsce usytuowanej pośród starych dębów, pamiętających czasy powstania listopadowego.

- Dzisiaj po raz kolejny potwierdzamy, że nigdy nie zapomnimy o tych, którzy 182 lata temu oddali swoje życie za wolność swoich narodów  - to słowa przemówienia pani  Lorety Zakarevičienė  - Ambasador Litwy w Polsce. - Za wyzwolenie z okupacji rosyjskiego imperializmu walczyli i Litwini, i Polacy. Walczyli razem i ginęli razem. Walka z Rosją, militarną potęgą tych czasów, niestety skończyła się klęską, ale to nie zmieniło wiary naszych narodów, że kiedyś wreszcie uda się wyzwolić się z niewoli i odbudować państwowość. Wiary tej nie zniszczyli nawet okrutne represje, które zaczęły się po porażce Powstania, ani późniejsze smutne wydarzenia w historii naszych narodów. Wiara ta nie zawiodła. I Polska, i Litwa dzisiaj są państwami niepodległymi. Razem jesteśmy i w UE, i w NATO, i w innych międzynarodowych strukturach. I to jest dokładnie to, o co walczyli litewskie i polskie powstańcy. Niech wiecznie żyje pamięć o nich.

Czterdzieści sześć trumien ze szczątkami Powstańców zostało przewiezionych z Kaplicy Buchholtzów do Kopnej Góry. Tu, przy znakomitej oprawie muzycznej Orkiestry Wojskowej z Siedlec pod batutą por. Dariusza Kaczmarskiego oraz Chóru Opery i Filharmonii Podlaskiej pod dyr. prof. Violetty Bieleckiej i przy godnej asyście Kompanii Honorowej 18 Pułku Rozpoznawczego w Białymstoku szczątki Powstańców spoczęły w żołnierskich mogiłach.

- Ta uroczystość jest „obroną wolności”, gdyż staje się przesłaniem dla przyszłych pokoleń. Sławić Ojczyznę można przez wspominanie jej synów i córek, bohaterów obrony tego, co dla nas jest od zawsze święte – podkreślił, J.E. Abp Edward Ozorowski dziękując organizatorom uroczystości.

Homilię wygłosił ks. kmdr por. Zbigniew Rećko, proboszcz parafii garnizonowej w Białymstoku, który przypomniał historię powstańczego oddziału płk. Zaliwskiego i bitwy pod Sokołdą - jednej z bitew Powstania Listopadowego.

- Prawie dwustu polskich żołnierzy oddało życie tu, na  łąkach pod Sokołdą – mówił ks. Rećko. - Sposób ich potraktowania przez zwycięskich Rosjan, choć nie odbiegający od ówczesnej wojennej normy, robił przygnębiające wrażenie: obdarto ich z odzieży, obrabowano i bezładnie zwalono warstwami do dołu śmierci. Modlitwa za poległych, wspominanie ich czynów oraz dziękczynienie Bogu za wspaniałą lekcję umiłowania wolności i niepodległego bytu państwa polskiego, to pierwszy cel naszego spotkania. Jest też i drugi cel – uczynienie rachunku sumienia z naszego patriotyzmu przy pomniku bohaterów, nad trumnami powstańców. Strzeżmy tego depozytu!

Kaznodzieja zauważył również, że jedynie dzięki zaangażowaniu pasjonatów lokalnej historii i Stowarzyszeniu Collegium Suprasliense, władz samorządowych, Nadleśnictwa Supraśl i dyrekcji Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej, zapomniana bitwa pod Sokołdą znalazła na nowo godne miejsce w pamięci nie tylko Podlasia, ale również Polski.

W uroczystości wzięli udział prawosławny duchowny o. Sergiusz – reprezentujący J.E. Jakuba, a modlitwę w tradycji ewangelicko-augsburskiej odmówił ks. mjr Tomasz Wigłasz. Na uroczystym pochówku obecni byli przedstawiciele władz RP i województwa podlaskiego, goście z zagranicy, m. in. pułkownik Raimondas Matulaitis - Attache Obrony Republiki Litewskiej, ambasadorowie Republiki Litewskiej w Polsce, delegaci z partnerskiego miasta Grossenkneten w Niemczech, przedstawiciele Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Ministerstwa Obrony Narodowej w Polsce, parlamentarzyści, samorządowcy, harcerze oraz liczni mieszkańcy okolicznych miejscowości. – wszyscy, dla których zachowanie pamięci o poległych bohaterach jest bardzo ważne. Zaproszenia otrzymali też szefowie klubów parlamentarnych, z których jako jedyny głos zabrał Prezes Prawa i Sprawiedliwości- pan Jarosław Kaczyński.

- Ta uroczystość to akt hołdu na cześć poległych bohaterów, a zarazem przesłanie do nas, abyśmy zawsze stali na straży narodów spuścizny, strzegli pamięci i dochowywali wierności Rzeczpospolitej – to słowa listu Prezesa PiS-u, które odczytał Senator Bohdan Paszkowski. – Nasza postawa musi być lekcją zaangażowanego patriotyzmu. Dochowujmy wierności temu, co nadaje sens życiu, wartościom, takim jak cnota i honor, bo to im zawdzięczamy – nasz narodowy byt i trwanie.

Chwała Bohaterom!

Po odmówieniu ekumenicznej modlitwy za zmarłych, odbył się Apel Poległych z salwą honorową oraz złożenie wieńców.

Historia odkrycia pochówku powstańców ma swój początek w notatce odnalezionej w 2002 roku w archiwum parafii rzymskokatolickiej w Szudziałowie.  Ówczesny prezes Stowarzyszenia Collegium Suprasliense - Radosław Dobrowolski, obecny Burmistrz Supraśla, przeglądając księgi w parafii Szudziałowo dotarł do informacji, że jednym z miejsc pochówku poległych w Powstaniu Listopadowym jest Kopna Góra. Po podjęciu poszukiwań, obok pomnika upamiętniającego walczących w powstaniu styczniowym odkryto mogiły 46. członków powstańczego oddziału dowodzonego przez płk. Józefa Zaliwskiego. W 2010 r. została przeprowadzona ich ekshumacja, a szczątki złożono w specjalnych trumnach, które dotychczas znajdowały się w kaplicy cmentarnej w Supraślu czekając na godny pochówek.

Stowarzyszenie „Collegium Suprasliense” zaproponowało urządzenie na terenie arboretum, nieopodal eksplorowanej mogiły, nekropolii Powstańców Listopadowych. Środki na realizację przedsięwzięcia będą pochodziły z Rady Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie, Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Gminy Supraśl.

- Odkrycie zbiorowej mogiły było dla wszystkich wielkim zaskoczeniem – powiedziała pani Teresa Hernik, z Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.- Dotarcie do ksiąg parafialnych pokazało prawdziwą historię jaka tu się rozegrała.

- Puszcza Knyszyńska znana była z działań podczas Powstania Styczniowego tymczasem okazało się, że pod Sokołdą rozegrała się bitwa powstańców z 1831 roku - zauważył historyk, prof. Józef Maroszek. - Wojsko które wracało spod Wilna zostało w brutalny sposób zniszczone pod Sokołdą, to co oglądamy na czaszkach, piszczelach - rany były straszne.

- To dopiero początek – podsumował w swoim przemówieniu Radosław Dobrowolski Burmistrz Supraśla, który podziękował panu Mieczysławowi Baszko - Wicemarszałkowi Województwa Podlaskiego za wkład materialny w powstanie Cmentarza Powstańców, Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku, Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa,  panu Maciejowi Żywno- Wojewodzie Podlaskiemu oraz Stowarzyszeniu „Collegium Suprasliense”, dzięki którym udało się zrealizować przedsięwzięcie. - Najważniejsze, żeby zachować pamięć, dbać o to miejsce, zachować szacunek do tych, którzy oddali życie za nasza Ojczyznę.

Pamięć wiecznie żywa

Dzień wcześniej, w sobotę, 14 września, Nadleśnictwo Supraśl zorganizowało pokaz filmu Adama Sikorskiego o poszukiwaniach szczątków pt. „ Do Sokołdy śmierć przyszła nad ranem”. W Małym Muzeum Historii Puszczy Knyszyńskiej dostępne są pamiątki związane z bitwą i poległymi żołnierzami: strzępki mundurów, guziki, ołtarzyki, kule, obrączki czy pierścionki. Opiekunem tego Muzeum jest leśnik, członek Collegium Suprasliense- pan Krzysztof Łaziuk, który od samego początku współpracował z byłym prezesem tego Stowarzyszenia, podczas prac poszukiwawczych. On też dotarł do cennych materiałów, które wzbogacają i uzupełniają naszą wiedzę o ostatnich dniach przed bitwą Sokołdą.

Organizatorami uroczystości byli: Gmina Supraśl, Stowarzyszenie Kulturalne Collegium Suprasliense, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku. Wółorganizatorami: Centrum Kultury i Rekreacji w Supraślu, Hufiec Białystok, Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych „Czemu By Nie”. Honorowych patronatów udzielili: Loreta Zakarevičienė Ambasador Republiki Litewskiej w Polsce, Raoul Delcorde Ambasador Belgii w Polsce, J.E. Ks. Abp Edward Ozorowski – Metropolita Białostocki, J.E. Ks. Józef Guzdek  Biskup Polowy Wojska Polskiego,  Maciej Żywno Wojewoda Podlaski, Jarosław Zygmunt Dworzański Marszałek Województwa Podlaskiego, Wiesław Pusz Starosta Powiatu Białostockiego, Andrzej Krzysztof Kunert  Sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, hm. Andrzej Bajkowski Komendant ZHP Chorągwi Białostockiej. Patronatem medialnym uroczystość objęła Telewizja Białystok, zaś informacje na temat uroczystości ukazały się również w mediach ogólnopolskich, min.: w TVP Info, w programie Adama Sikorskiego „Było…nie minęło”, w TVP Historia (dokument red. Zawrotnego) oraz w Telewizji Trwam.

 

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju - mały projekt" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Napisz do nas

Dane kontaktowe

Adres:

Urząd Miejski w Supraślu

ul. Józefa Piłsudskiego 58

woj. podlaskie

16-030 Supraśl

 
mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
 
tel.: 085 713 27 35
 
www:  suprasl.pl

Galeria

Obejrzyj największe atrakcje turystyczne:

Wszelkie prawa zastrzeżone | ©2018 Turystyka | zaloguj